SZŻAK
Akwarela autorstwa Jerzego Pelca-Piastowskiego
Jest to chyba jedyna znana praca malarska, której elementem (pierwszoplanowym) stał się „Biuletyn Informacyjny” – najpowszechniejsze konspiracyjne pismo KG AK w latach 1939–1945.
Biuletyn Informacyjny AK
Dr Andrzej Borcz, historyk regionalista, publicysta, autor monografii Obwodu SZP-ZWZ-AK Łańcut, od wielu lat współpracujący z naszą redakcją, przysłał skan akwareli, znalezionej w swoich zbiorach. Zawiera ona ciekawy akcent związany Biuletynem Informacyjnym.
Autorem akwareli jest Jerzy Pelc-Piastowski ps. „Łazik”, „Azymut”, „Tama” – żołnierz Obwodu Armii Krajowej Łańcut. Dr Andrzej Borcz jest depozytariuszem pamiątek po mjr. Józefie Pelcu (ojcu Jerzego) – archiwalnych dokumentów, zdjęć, pamiątek itp. Jest wśród nich także blok rysunkowy, w którym odnaleziona została wspomniana akwarela.
Akwarela autorstwa Jerzego Pelca-Piastowskiego ps. „Azymut”, „Łazik” w zbiorach
dr. Andrzeja Borcza
Brak na niej daty, ale zdaniem dr. Borcza pochodzi z czasów okupacji niemieckiej. Namalowana została na odpowiednim podkładzie papierowym, posiada dobrze utrwalone kolory. Autor z powodów konspiracyjnych podpisał się jako „Azymut”, co nie dziwi, zważywszy na elementy występujące na obrazie. Przedstawia on martwą naturę, której zestaw komponentów jest nietypowy, ale biorąc pod uwagę okoliczności powstania pracy, tzn. prawdopodobnie podczas przebywania Autora w leśnym oddziale partyzanckim podczas okupacji, tłumaczy to ich dobór. Na obrazie widzimy granat ręczny, magazynek amunicyjny i luzem dwa naboje, wojskową menażkę służącą jako wazon z włożonym do niej goździkiem, oraz numer wojennego wydania Biuletynu Informacyjnego (!), zwisającego ze stołu (?) przykrytego czerwonym obrusem. Róg „bibuły” przytrzymuje wspomniany już magazynek.
Jest to chyba jedyna znana praca malarska, której elementem (pierwszoplanowym) stał się „Biuletyn Informacyjny” – najpowszechniejsze konspiracyjne pismo KG AK w latach 1939–1945, dla tego też od razu praca wzbudziła nasze wielkie zainteresowanie.
Dr Borcz po przepatrzeniu książek autorstwa p. Jerzego i stwierdził, że wykorzystał on tę akwarelę jako okładkę do jednej z nich. Jest to I tom 3-częściowej serii poświęconej Obwodowi Łańcut pt. „Z akowskich Wspomnień”.
Jerzy Pelc-Piastowski ps. „Łazik”, „Azymut”, „Tama”
– żołnierz Obwodu AK Łańcut
Ppor. rez. Jerzy Pelc-Piastowski (1927-2021) urodził się w Rawiczu, był synem mjr. Józefa Pelca (dowódcy I batalionu 74. Górnośląskiego pułku piechoty), poległego w czasie kampanii 1939 roku pod Ciepielowem. Podczas II wojny światowej był członkiem Hufców Polskich w Łukowie (pow. siedlecki), a od 1943 r. żołnierzem Obwodu AK Łańcut, członkiem patrolu dywersyjnego.
Po wkroczeniu Armii Czerwonej – był członkiem konspiracji poakowskiej w oddziale kpt. Wacława Rejmaka „Ostoi”; aresztowany 19 sierpnia 1945 r. przez Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego pod Puławami. Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Lublinie z 29 września 1945 r. skazany został na karę 6 lat więzienia oraz 3 lata utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych.
Od 7 marca 1946 r. przebywał w więzieniu we Wronkach, a od 5 lipca na półrocznej przerwie w odbywaniu kary. Zwolniony – 1 stycznia 1947 r. Ukończył Wydział Filozoficzno-Historyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie – dziennikarz, publicysta historyczny. Był autorem licznych opracowań, artykułów i reportaży historycznych. Na podstawie własnych wspomnień napisał kilka książek dotyczących Obwodu AK Łańcut („Nasza jest noc”, „W poszukiwaniu zwycięstwa”, „Z akowskich wspomnień”).
Jerzy Pelc-Piastowski ps. „Łazik”, „Azymut”, „Tama” – żołnierz Obwodu AK Łańcut
fot.: zbiory Andrzeja Borcza
Jerzy Pelc-Piastowski zmarł 22 kwietnia 2021 r. w Katowicach. Był jednym z ostatnich żyjących żołnierzy Obwodu Armii Krajowej Łańcut.
